Renkler, Anlamları ve Tasarıma Etkileri

29 Haziran 2015
1938 Views

İster 3D modelleme çalışmaları olsun, ister post-prodüksiyon, ister grafik tasarım işleri olsun, hepimizin kullandığı renkler ve uyumları hakkında bilgisi biraz da olsa var. Zaman içinde gerek öğrencilerimde, gerekse de çevremde bana sorular soran arkadaşlarımın renk konusunda bilgilerinde bazı eksikler olduğunu görüyorum. Daha önce “Renk Teorisi hakkında ipuçları…” isimli yazımda bir nebze bu konuya değinmiştim, şimdi de bu renklerin genel anlamları hakkında biraz daha bilgi vermenin zamanı geldi diye düşünüyorum.

colours Renkler, Anlamları ve Tasarıma EtkileriBeyaz Renk, Anlamı, Etkileri

Beyaz renk, temel olarak bütün renkleri içinde barındırması ile bilinir. Bir çok kültürde beyaz renk temizlik, saflık olgularını çağrıştırır. Asalet, istikrar, devamlılık, soğuk kanlılık ve masumiyet olguları ile de bağdaşır. Gel gör ki, bembeyaz bir oda bir çok kişi için rahatsız edici olabilmektedir, bu da insanların sıkıntılarını ortaya çıkarması ile açıklanmaktadır. Büyük ihtimal, Çin Halk Cumhuriyetinde yaşayanların yas tutma renkleri o yüzden beyazdır.

Beyaz renk mekanlarda genişlik ve ferahlık hissi verir, dar mekanlarda kullanmak için birebirdir, hele ki banyo, dar koridorlar, küçük mutfaklarda çok kullanılır. Ayrıca ışık kaynağı az olan mekanlarda kullanmak da hem görsel açıdan hem de elektrik tasarrufu açısından işe yarayan bir yöntemdir. Hastane, saplık merkezleri, eczane, ilaç firmaları, ve temizlik ile ilgili sektörülerde hizmet veren bir çok kuruluş için kullanımı sağlıklı olacaktır. Dikkatinizi çekti mi bilmiyorum ama, ilaç kutularının neredeyse hepsi beyaz renklidir.

Beyaz renk giyim, genç göstermesi ile birlikte, güvenilir, temiz ve dirayetli kişiler olarak algıya sebep verir. Ayrıca insan sağlığına da etkisi olduğu söylenmektedir.

Siyah Renk, Anlamı, Etkileri

Teorik olarak siyah isimli bir renk yoktur, hiç olmamıştır, çünkü hiç bir ışığın yansımadığı yüzeyler siyahtır. Şahsen her daim tercihim olan siyah renk genellikle yalnızlık, endişe, hüzün ve sıkıntı olgularını çağrıştırması ile anılır, fakat aynı zamanda gizem, güç, hırs, tutku, ağırbaşlılık ve asalet ile de bir arada anılır. Güç, ağırbaşlılık ve asalet olgularını ele alan makamların, araçlarının da siyah seçilmesi bu sebeptendir.

Genellikle mekanlarda siyah tek başına ters etki yaratabilir, hele ki çocuk odalarında kullanılmaması bir çok tasarımcı tarafından şart koşulur, nedeni çocukta karamsarlığı tetikleyici özelliğidir. Ancak kontrast sağlamak amacı ile çeşitli renklerle kombinasyonlarda çok etkili sonuçlar elde etmenizi sağlar.

Siyah giyen insanlarda ruhsal sorunlar daha fazla olur diye bir safsata olsa da, henüz bunun bilimsel bir kanıtı da yoktur. Ülkemizde zamanında satanizmle, şimdilerde ise IŞİD ile anılan renk olması onun “kötü çocuk” imajını sağlasa dahi, siyah her daim özgüven, azim ve kararlılık ifadesi katmaktadır.

Kırmızı Renk, Anlamı, Etkileri

Kırmızı, sıcaklığı ile tanınır. Gençliği çağrıştıran, dinamik ve hareketliliği ifade eden bir renk olarak, kararlılık, azmetmek ve mutluluk gibi olgularla da anılır. Tarihten her zaman güç ve iradenin ifadesinde kullanılmıştır. Bu özelliklerinden dolayı yoğun çalışma ortamlarında kullanımı (belirli şartlarla) uygun olabilmektedir. Çocuk ve genç yaştaki müşteri kitlesini hedefleyen markaların ürünlerinde kırmızı renk sıklıkla rastlanan bir seçimdir.

Farkedilirliğinin yüksek olması nedeniyle trafik tabelalarında, uyarı levhalarında kullanılması doğaldır. Uzaktan farkedilmesi zorlaştığı için bakış noktası ile kendisi arasındaki mesafe büyüdükçe kullanımı tercih edilmez.

Uzun süre kırmızı ışık ile haşır neşir olmak tedirgin edicidir ve huzursuzluk yaratır. Bu sebeple iç mekanlarda kullanırken dikkat edilmesi gereken bir renktir. İlk başlarda caziptir, fakat sonrasında ise uzaklaşma ihtiyacı doğurur, fast-food restoranlarda sıklıkla kırmızı renk tercih edilmesinin sebebi de budur. İştah açıcı olması sebebi ile yiyecek ve içecek ürünlerinde, logolarında, restoran gibi mekanlarda kullanılması doğaldır.

Kırmızı renk ile geçirdiğiniz süre arttıkça kan akışını ve doğal olarak tansiyonu etkiler. Bu süreç duyarsızlık ile saldırganlık arasında duygusal tepkileri tetiklediği gibi, hareketlilik kazandırarak, mutluluk vermesi de mümkün olabilir. Tahrik edici yönünü de unutmamak lazım, bu yüzden bir çok yatak odasında, ve iç çamaşırlarında kullanımına rastlarsınız.

Sarı Renk, Anlamı ve Etkileri

Dikkat ile birlikte anılan renklerden birisi de sarıdır. Sarı verimlilik, üretim, sevinç olgularını temsil ederken, ışık kaynağı algısı da yaratabilmektedir. Bazı sarı renk tonlarının psikolojide coşku ve sevinç sağladığının belirtildiğini de ekleyeyim. Uzakdoğu toplumlarında bilgeliği ifade etmesi de söz konusudur.

Karteladaki en parlak renk olan sarı her ne kadar mutfaklar için uygun olsa da, yeşile doğru gittiğiniz zaman daha soğuk bir renk algısı oluşturur, aynı zamanda sarı sonbaharı ve hüznü de çağrıştırabilmektedir. birbirine ters etkileri bir arada barındırması duygusal karmaşaya sebep olabilir, dikkatli kullanmakta fayda vardır. Bu sebepten ötürü çalışma ve dinlenme odaları için uygun renk seçimi olmadığını belirteyim.

Taksilerin sarı olmasının sebebi bu rengin dikkat çekici olduğu kadar, geçici olma kavramını da ifade etmesidir. İştah açıcı yönü olduğu söylenir, genelde çocuklara yönelik yiyecek ve içeceklerde sarı renge rastlamanızın sebeplerinden birisi de budur. Ek olarak sarı renk cesaret arttıran ve zihni çalışmaya sevkeden bir renktir.

Mavi Renk, Anlamı ve Etkileri

Gökyüzü ve dolayısı ile denizler mavi olduğundan günlük yaşamda her an karşımıza çıkan renklerden birisidir. Huzur, özgürlük ve sonsuzluk kavramlarını çağrıştırma özelliği ile durağan yapısı bir çok tasarımda fonda kullanılmasını sağlar. Doğallık katma yönünün yanısıra, tasarımda dinginlik sağlayan bir renktir.

Sakinleştirici özelliği sebebiyle eğitim kurumlarında mavi renk ile karşılaşmanız mümkündür. Yatak odası ve dinlenme odaları için de uygun olan bu renk, çalışma odalarında ise ters etki yaratabilir.

Koyu tonları sıkıntı verebilirken, açık tonları ise buz ve soğuğu andırarak kullanıldığı ortamlardaki insanlara yalnızlık hissi çağrıştırabilir. Karamsar sayılabilecek yoğun iş ortamlarında mavi renk sakinleşmeyi sağlasa da, bu tembelliği de tetikleme riski taşıdığından tercih edilmez.

Yeşil Renk, Anlamı ve Etkileri

Tabiatın temel renklerinden birisi de yeşil renktir. Huzuru vermesi, iç açıcı yapısı, güven ve rahatlık olguları ile bağdaşmasının yanısıra, gençliği, yeniliği, canlılığı ve umudu çağrıştırır. Cömertliği, uyumu ve paylaşımı teşvik ettiği de söylenir. Bazı finans kuruluşlarının logo ve grafik tasarım çalışmalarında yeşil renk bu sebeple tercih edilir. Para da boş yere yeşil tonlarında değildir.

Üretkenliğe faydası olan bu renk, mutfaklarda, yapı girişlerinde ve sağlık kurumlarında kullanılır. Gözleri dinlendirmesi, rahatlık sağlaması da kullanım alanlarının artmasında etkilidir.

Tembelliği tetiklediği söylenir, bu söylem de haksız yere değildir. Rahatlamanın aşırısı, doğal olarak umursamazlığı tetikleyebilir. Çalışma alanlarında (öğrencilerin mümkün olduğunca çalışmaktan kaytarmayı düşüneceği ortamlarda) pek kullanılması tavsiye edilmez. İlginç bir şekilde kıskançlığı tetiklediği de söylenmektedir.

Turuncu Renk, Anlamı ve Etkileri

Dışa dönük, dinamik, çarpıcı, heyecan ve mutluluk aşılayan yapısıyla turuncu renk dikkat çekici renklerden birisidir. Sıcaklık konusunda kırmızı kadar olmasa da, iddialı olan turuncu, şatafat ve gösteriş gereken yerlerde bolca kullanılır, yine de kırmızı kadar yorucu bir denk değildir. Cesaret ve güven veren bir renk olduğundan bazı finans kurumları tarafından tervih edilen bir renktir.

Kullanıldığı mekanda canlılık ve neşe katıcı özelliğiyle etkisini gösteren turuncu renk yemek ve çocuk odalarında, mutfaklarda kullanılabilir, ancak kırmızı gibi, dinlenme, çalışma mekanları ile yatak odalarında fazla tavsiye edilmemektedir.

Mor Renk, Anlamı ve Etkileri

Mor birden fazla kombinasyonla oluşturulabilen bir renk. Bu çokluk hissinin zenginliği çağrıştırdığı söylenir. Tabii yanında da ihtişam, lüks ve asalet olguları da çağrıştırması doğaldır. Açık tonlarda kullanıldığında, özellikle leylak ve lavanta renkleri rahatlatıcı, konsantrasyonu arttıran, ilham veren bir etkiye sahiptir. Koyu tonlarda ise daha rahatsız edici bir yapısı vardır. Korku, hüzün ve endişe duygularını tetikleyebilir.

Hastanelerde az da olsa belirli mekanlarda kullanılabildiği gibi, açık tonları en çok çalışma odalarında tercih edilir. Özellikle sanatsal faaliyetler ile uğraşan kişilerin çalışacakları odalarda, ilham verici etkisi için kullanmak iyi sonuç verebilmektedir.

Tüm bunların yanısıra, hüznü ve depresyonu çağrıştıran koyu tonlarının, depresyona yatkın kişilerin, alkol ve madde bağımlılığı olanların bulunacağı yerlerde kullanılmaması tavsiye edilir.

Pembe Renk, Anlamı ve Etkileri

Kırmızı ve beyaz renklerin etkilerini taşıyan pembe, yumuşak başlı bir renktir. Kırmızı renk kadar olmasa da kullanıldığı ortama canlılık verir. Nasıl mavi erkek için kullanılıyorsa, pembe kadını temsil eder. Hayalperestlik ve aşk ile de bağdaşır.

Saflığı ve sevimliliği çağrıştırması sebebiyle kasiyerlerin sıklıkla pembe renk önlük giydiklerini görebilirsiniz. Hapishane, bağımlılık tedavi merkezlerinde de sıklıkla kullanılır. Bu rengin rahatlatıcı etkisinden dolayı müşterilerin gişelerde daha kolay ve sorun çıkarmadan ödeme yaptıkları bilinmektedir.

Tüm bu özellikleri ile pembe renk çalışma mekanları için hiç uygun değildir. Ticari kuruluşların ödeme alanlarında, tedavi merkezlerinde kullanılabildiği gibi, sıklıkla olmasa da yatak odalarında kullanımı da doğaldır.

Lacivert Renk, Anlamı ve Etkileri

Lacivert, karar verme yetisini arttırması ile bilinir. Sezgilere etkisi ile düşünce olgusu ile bağdaşır. Verimlilik, otorite ve sonsuzluğu çağrıştırır.

Başarılı ve güçlü hissi vermesi nedeni ile bir çok logo tasarımında lacivert renk kullanılmaktadır. Çok göze batmadığını da ekleyerek bu rengi yatak odalarında kullanmanın ters tepeceğini belirteyim.

Yoğun çalışma ortamları için uygunluğunun yanısıra, kullanıldığı ortamda koyu tonlarının ışığa etkilerinin de hesaba katılması gerekmektedir.

Kahverengi, Anlamı ve Etkileri

Doğanın yeşil ile beraber temel renklerinden birisi de kahverengidir. Toprağı çağrıştırması, kullanıldığı yere göre bazen ölümü de çağrıştırmasına sebep olabilir. Dikkatli kullanılması gereken bir renktir. Denge, ciddiyet, rahatlık, dostluk, metanet ve sadelik olguları ile de anılır.

Kahverengi kullanılan ortamlarda insanların daha hızlı hareket ettikleri gözlemlendiğinden dolayı, fast food tabir edilen mekanlarda, kuruluşların görüşme mekanlarında kullanıldığına şahit olabilirsiniz.

Aynı zamanda doğallığı nedeniyle resmiyetin daha az olması gereken, insanların rahat davranacağı ortamları tasarlarken kahverengi uygun bir seçimdir.

Gri Renk, Anlamı ve Etkileri

Alçak gönüllülük, denge ve uzlaşmak ile anılan renk ile yazının sonuna geliyoruz. Beyaz ile siyahın arasında bir yerde olan gri, insan gözü için algısı en kolay renklerden birisidir. Sükunet ve ciddiyeti çağrıştırmasının yanısıra, kimliksiz yapısı bir çok devlet kurumunun binalarında kullanılmasını sağlar.

Anlaşma yapılacak bir odada gri renk kullanmak akıllı hamledir, hatta bir çok filmde sorgu odalarında duvardaki renklerin gri olduğunu görebilirsiniz. Zira sükunetin yanısıra, karamsarlık ve içe kapanıklığı da tetikleyen bir yapısı vardır.

Tek renk olarak kullanılması genelde tavsiye edilmediğinden başka bir renk ile kombin yapmanız çok daha etkili olacaktır.

Bu seferlik benden bu kadar dostlar. Renkler, Anlamları ve Tasarıma Etkileri konusunda sizin de ekleyeceğiniz bilgiler varsa, yorum alanında yazın, bu yazıya yeni bilgiler eklenmesinden memnun olurum.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir